Gjykimi i njė politike
Mr.Ali Hertica Politika mund tė pėrdoret pėr tė shpjeguar politikėn dhe performanca tė arritura tė pėrgjegjėshėme.
Sipas teorisė sė menaxhimit politik dhe administrativ, rezultatet nuk mund tė ndahen nga proceset politike dhe llogaridhėnies veē e veē. Prandaj, qeveria duhet tė shpjegoj se si rezultatet janė arritur tė pėrgjegjėshėme para qytetarėve tė Kosovės,qė u dhanė votėn.

Hulumtimi i politikave nė Kosovė ėshtė tezė e fokusuar nė pėrmbajtje, proceset dhe efektetit tė politikės sė "mė shumė ngjyra nė rrugėn saj '. Prishtina ėshtė gati pėr tė hyrė nė politikėn e zjarrėt. Kjo ėshtė njė politikė nxehtė, me qėllim pėr tė mėsuar dhe, nėse ėshtė e nevojshme, pėr tė vendosur politikėn dhe politikanė kosovarė.

Nė hartimin e supozimeve tė politikės janė bėrė nė lidhje me operacionin e partive politike dhe tė mjeranėve politik te Kosovės. Nė qoftė se kėto politika supozojmė se nuk janė tė sakta tė cilat mund tė kenė pasoja pėr efektet e politikės dhe qytetarėve tė pėrvujtur. Pėrmbajtja e politikės ėshtė vlerėsuar duke pėrdorur modelin e procesit. Problemet tė cilat qėllimet e politikės dhe shkaqet janė tė inventarizuara. Nė fushėn e politikės tregohet se cila parti pėrpunon dhe nderhynė nė politikė dhe se si operacioni i saj instrumental supozohet.
Nė bazė tė shiqimit tim mund tė konkludohet se politika " nė rrugė sė bashku me politikan duket mjaft e mirė pėr plagosjen e shtetit tė Kosovės. Nuk ėshtė paraprakisht nė dyshim besueshmėria e marrėdhėnieve nė politikėn dhe politikės duket se nuk ka arsye pėr t'u ulur strukturėn logjike . Objektivat nuk janė reciprokisht kontradiktore.
Pėrgjegjshmėri pėr politikėn qė duhet ndjekur, megjithatė ka hapėsirė pėr pėrmirėsim.Tė kuptuarit e supozimeve dhe mbėshtetjet e objektivave mund tė rritet vetėm me shtresėn e mirfilltė intelektuale ,por mjerisht ata janė jashtė kėtyre proceseve dhe ketė politikė po e udhėheqin analfabetėt apo ata pleqt kumunist. Politika ka objektiva, tė cilat nė pika tė ndryshme janė tė gėrshetuara ku mund tė bėjė zbatimin e vėshtirė.

Pėr tė pėrcaktuar efektet e politikės nė Kosovė o shoqėri duhet njerėz te vlerave e jo njerėz tė maleve dhe.. diplomat e natės ,. ku shkalla e arritjeve tė qėllimeve duhet tė matet. Kėto objektiva tė politikės operacionalizohen si njė kusht partiak pėr shoqerinė . Efektet e politikės mund tė bėhen duke treguar performancė dhe tė ndikimit nė shoqėrinė demokratike. Ku objektivi i politikės ėshtė i matshėm dhe tregon njė objektiv sa mė shumė tė jetė e mundur. A janė objektivat e objektivave tė politikės dhe afatet e varur nga partitė. Pėr tė matur performancėn duhet tė jetė e mobilizuar ēdo parti politike. Njė informacion qė arrihet qėllimi pėrcaktohet duke krahasuar standardet e vendosura. Pas shqyrtimit politika "rruga mė e kuqe" mund tė shihet se njė numėr i madh i objektivave nuk kanė asnjė datė tė synuar ku ka qenė i lidhur me qėllimin e arritur. Qė mė nė fund tė jetė nė gjendje pėr tė pėrcaktuar standardet e arritjeve tė qėllimeve pėr kėtė arsye duhet tė bėhet Prishtina e zjarrėt.
Pėr "politikėn shumė tė kuqe tė rrugės 'nė parim tė performancės dhe ndikimit shumė tregues pėr tė emėruar njerėz tė shkollimit superior dhe meritor e jo njerėz jo meritor dhe me diploma tė studimeve nėper shtete qė janė shumė nėn nivel tė Kosovės siē ėshtė India dhe vende tė tjera... Ėshtė e rėndėsishme qė kjo kategori tė ketė kuptim pėr tė dėrguar dhe ēelėsat e zgjedhjes sė problemit tė shoqėrisė kosovare. Zbatimi zgjedhjes sė politikave.
Partia mund tė arrijė nė mėnyrė efektive objektivat dhe performancėn nė qoftė se ato janė tė ngulitura nė ciklin e planifikimit dhe tė kontrollit tė brendshėm tė sistemit politik. Me kalimin e pėrgjegjėsisė sė brendėshmė dhe tė jashtėme ėshtė pėr tė mbėshtetur zgjedhjen e treguesve tė caktuar tė performancės tė dėshirueshme. Kjo i pėrshtatet imazhit tė partisė politike dhe administrative tė cilat janė e tė pėrgjegjshėme pėr rezultatet dhe mėnyrėn se si ajo ėshtė arritur.
Sistemi i informacionit tė Prishtinės sė zjarrėt aktualisht ėshtė e pajisur nė mėnyrė tė pamjaftueshme pėr tė pėrcaktuar shkalla e arritjeve dhe tė qėllimeve Njė zgjedhje selektive e treguesve qė do tė maten ėshtė e rekomanduar pėr shkak se njė bollėk tė tė dhėnave nuk mund tė jenė tė pėrpunuara pėr tjetrin.
Kur ėshtė ēėshtja efekteve tė politikės tė bėjė me kontributin e politikės ndaj qėllimeve. Shkalla e arritjeve tė qėllimeve mund tė shpjegohet nga faktorė tė tjerė (tė rastit) tė mundshme. Kjo ka tė bėjė me ndikimin e politikės pėr tė adoptuar. Kjo mund tė bėhet duke krahasuar tė dhėnat dhe rrethanat gjatė zbatimit tė politikave.
Efektiviteti i "mė shumė tė kuqe nė rrugėt e Prishtinės 'pėr tė pėrcaktuar politikat mė tė mira tė pėrdorimit ndoshta mund tė jetė bėrė nga njė kombinim tė metodave tė mirėfillta politike e jo korruptive dhe largimi I njerėzėve nga puna. Sepse njė shpjegim i suksesit ose dėshtimin e politikės. Politika do tė vlerėsohet nė kohėn e duhur. Nė rrjedhėn e procesit tė politikės shpjegime tė mundshme mund tė gjendet pėr efektivitetin e politikės.

Ėshtė e vėshtirė pėr tė komentuar mbi efektivitetin e politikės sė bazuar nė rrethanat e shtetit tė Kosovės por progresi i procesit tė politikės tė pative politike . Parashikimet e bazuar nė studimin e procesit tė politikės nė Kosovė , duhet tė jetė mėsime ku mund tė nxirren pėr te ardhmėn pėr elektoratin .
Pėrgatitja e procesit tė politikave, si nga njė pikė thelbėsore e parė qė duhet pėrmirėsuar sa ma shpejt, se politika e "mė tė kuqe nė rrugėt e Prishtinės 'ėshtė e bazuar,dhe e nėnkuptuar nė njė masė tė madhe tė politikės sė dobėt dhe karierizmit politik tė lidershipit Kosovar. Kjo mund tė jetė bazė pėr njė pėrkufizim tė problemit, i cili ėshtė pranuar nga tė gjitha palėt mė tė vėshtira nė rajon dhe me gjerė.
Politikanėt kosovar janė tė ndryshėm dhe tė informuar gjerėsisht pėr pasojat e mundura nga elektorati. Ku kjo mund tė rrisė angazhimin e palėve pėr tė qenė sa mė objektiv dhe sa mė kosekuent nė jetėn e qytetarit,ku kėto objektiva duhet tė plotėsohet sa mė shpejt . Mė tej nė rrjedhėn e gjykimit, kjo do tė thotė duke bėrė raunde tė reja. Rezultati i procesit duhet tė mbrohet me pėrmbajtje parimore edhe nga Kushtetusja. Nėpėrmjet fazave tė ndryshme tė politikės duhet zgjeruar, ku ėshtė vėshtirė pėr politikėbėrėsit pėr tė vlerėsuar nė "shumė tė kuqe nė rrugėt e Prishtinės. Kjo do tė ndikojė negativisht pėr vendimin.
Pėr tė realizuar zbatimin e "mė tė kuqe nė rrugė 'mbėshtetet nga partitė e mėdha. Marrėdhėniet dhe forma e mbledhur e informacionit, qė lidh ēėshtjet dhe pėrfshirjen e informuar e aktorėve nė proces ku janė shumė tė rėndėsishme.


- Rritja dhe vendosja nė tė cilėn problem ėshtė shoqėria dhe politika ku mbėshteten nga supozimet e transparencės sė politikės nga njė politikė .
- Specifikacioni (operacionalizuar) duke u angazhuar pėr tė synuar vlerat;
- Bėnė njė zgjedhje e treguesve tė performancės kundrejt tė cilit mund tė matet rezultati;
- Integrimi i sistemit tė matjes sė performancės nė ciklin e planifikimit dhe tė kontrollit tė brendshėm;
- Kryerja e njė baze tė pėrcaktuar mė vonė kontributin e politikės pėr arritjen e objektivave;
- Pėrfshirja e departamentit administrativ dhe veprat pėr ngritjen e performancės tė sistemit.

Sė fundi, rekomandimet e mėposhtme janė bėrė nė aftėsinė pėr tė pėrqėndruar nė rezultat dhe pėrgjegjėsia pėr tė shpjeguar pėr tė pėrmirėsuar.
-Do kushtoj mė shumė vėmendje pėr pėrgatitjen e politikave dhe politikanėve;
- Identifikimi i palėve tė cilėt kanė njė interes nė politikat dhe qėllimisht pėrfshijnė ato nė pėrgatitjen./NewPrishtina/
comments powered by Disqus