Dilemet e njė shoqėrie demokratike
Mr.Ali Hertica Unė kam qenė krenar qė kam qenė pjesė e demokracisė sė sotme.
Tani kam bėrė njė studim tė vjetėr dhe ndoshta po aq pa kuptim, termi "demokraci" ėshtė bėrė mė shumė njė nocion utopik, diēka e paarritshme.
Shumė , pak tė dhėna pėr qytetarėt, politikanėt e korruptuar dhe vetja e tyre dhe prestigji ėshtė mė e rėndėsishme se mendja dhe vullneti i popullit.
Dilema, termi zakonisht tregon njė zgjedhje ose mė shumė alternativa qė janė nė mėnyrė tė barabartė (un) tėrheqės. Zgjedhja nuk mund tė jetė, pra, tė bėhet vetėm baza logjike
Prandaj, ne si njė popull do tė jem pėrballė faktit tė kryer qė demokracia dhe qeveria na mban si njė suxhuk yndyrė e shumė tė ndryshme se sa demokracisė qė ne mendojmė tė bėjmė. Kėtu ne jemi tani, qė tė vijė me siguri pėrsėri tė njė demokraci moderne. Ne vazhdojmė tė kemi probleme dhe ide qė janė vėnė nė shenjė tė qeverisė ose ne fund duke zgjedhur pėr veten nė mungesė tė fizibilitetit tė mjaftueshme nėpėrmjet sistemit aktual demokratik parlamentar. Shtrohet pytja vallė a jemi tė trajnuar nė kėtė ēėshtje qė tė pajtohem mė mė ndryshe apo do tė vazhdojmė besimin nė demokraci tė mirė apo tė vjetėr apo moderne.
Kėtu nė fund tė paragrafit hyrės mund tė jetė pak e shkurtėr do tė pėrpiqemi pėr tė hedhur poshtė duke thėnė se ata nuk kanė zgjidhje tjetėr, ose votuesit gjithmonė qėndrojnė mėnjanė kėsaj demokracie.
Por, ka njė dallim tė qartė nė mes tė njė thirrje dhe dikushi qė nuk dėshiron kėtė tė indoktrinojnė.
Por, politikanėt kosovarė mendojnė nga njė pozicion dhe qė sa mė shumė t,i mbushin xhepat e tyre. Unė shkruaj nė mėnyrė tė qartė "shumė" pėr shkak se ajo vlen pėr pothuajse tė gjithė politikanėt dhe liderėt kosovarė. Koha pėr idealistėt ėshtė e gjatė dhe ne tani i referohen vetes si pragmatik. Nuk ėshtė se unė dua pėr tė mbajtur njė argument anarkist por pėr tė vendosur pėr demokracinė tonė parlamentare.
Ligji i hekurt i oligarkisė tregoi se ēdo formė e qeverisjes pėrfundimisht ėshtė nė njė oligarki . Krahaso, diqka pėr atė qė ėshtė aktualisht duke u zhvilluar nė Evropė. Struktura e BE-sė, mėnyra e qeverisjes dhe tė zgjedhurit e tyre qė pėrfaqėsojinė vet nė Senat dhe nė Dhomėn pėr t'u marrė me interesat e vendit dhe tė popullit.
Udhėheqėsit e zgjedhur nė mėnyrė demokratike do tė me forcėn e, kryesisht janė nė njė rreth tė vogėl tė sundimtarėve tė tjerė dhe duhet humbur kontakt me masėn dhe ata qe ia dhanė besimin.
Ne si kosovarė jemi duke kaluar nėpėr kohė tė vėshtira sė bashku dhe ka shumė pakėnaqėsi nė mesin e popullatės. Kjo ėshtė, nė mesin e njerėzėve tė cilėt nuk paguhen nga qeveria. Ēdo
, gjė ėshtė shumė e shumėe sheshtė duke pėrfshirė fuqinė blerėse, pėr shkak se qeveria jonė mendon se e di se ēfarė ėshtė e mirė pėr vendin por ėshtė e kundėrta qė as gjė nuk di. Jemi njė situatė ideale nė njė ekonomi tė konsumojnė zhvillim tė hovėshėm por si….. me kėta lider tė interesave personale dhe tė klaneve tė tyre ….
Politikanėt dhe liderėt Kosovarė tė paskrupullt mbėshtetėsit tradhtar apo tė gėnjyer, gjoja nė interes tė partisė dhe tė vendit. Unė pranoj se bota ime ka ndryshuar , unė kam marrė ndoshta ide tė vjetėra, mė shumė kritike dhe ndonjėherė tė njėanshėm nė disa raste. Por ėshtė pėrceptimi dhe besimi, ajo qė ne japim pėr demokracinė tonė dhe se imazhi aktualisht nuk ėshtė i mirė pėr Kosovėn dhe popullin e saj. Njerėzit tani mund tė qeverisė tė pretendojė qė tė bėjnė diq qė nuk ėshtė berė deri me tanimė se funksionon nė mėnyrė optimale.
Demokracia vazhdon njė evolucion tė vazhdueshėm. Pėr shembull, mė parė ishte e paimagjinueshme qė gratė mund tė bėjnė pėrdorimin e procesit demokratik, pjesė dhe tė kėrkoni tani. Pėrfaqėsuesit qė janė zgjedhur mund tė votojnė dhe tė jenė tė barabartė nė ēdo gjė. Duket se nė krye tė kėtij evolucioni ėshtė arritur nė momentin e f nksionalizimit e gjithė prosperitetit tonė. Shumė mė shumė mundėsi demokratike nuk janė mė aty ose nuk janė tė lejuara, tė tilla si referendumi detyrues. Ne tani gjithashtu kemi mė shumė probleme me tė njėjtėn demokraci se nė ndonjėherė qė kishim konsideruar mė parė tė jetė e mundur.
A ėshtė kjo pėr shkak se politika ėshtė mė afėr njerėzve nė duart e mediave? A ėshtė pėr shkak se ne kemi bėrė ēudira . A ėshtė mungesa e transparencės apo ėshtė pėr shkak se politikanėt kanė humbur kontaktin me masat. Tė gjitha pyetjet jo njė, dy, tre pėrgjigje mund tė jepet por kur e asėkurrė…..
Politikanėt kanė ndėrhyrė herė pas here disa herė nė mes tė popullit. Pėr shembull, do pėr tė vizituar organizatat nė njė (me mbėshtetjen e subvencioneve tė qeverisė). "Ju shikoni, ajo gjithashtu mund tė jetė e mirė!"
Por kjo ėshtė mėnyrė e marketingut vetėm politik, se si i mban votuesit qetė. Ndėrsa elektorati janė me tė vėrtetė tė shqetėsuar pėr fatin e njerėzve tė interesuar nė mendimet e njerėzve se si do tė jetojnė nė keto kushte . "
Diēka negative kryesisht pozitive Transparenca ėshtė quajtur gjithashtu.
Qeveria ėshtė ngatėrrestare, zgjerimi qeveria ėshtė me brirė dhe pėrdor publikun si mall. Tė dy kombėtare dhe lokale. Kėto janė klithmat dėgjojmė dhe lexojmė shumė. Qeveria po ashtu ka qenė njė trup bimė shumėvjeēare burokratike tė cilat thjeshtė nuk dėshiron reformėn. Ēdo gjė duhet tė reformohet, dhe ēdo gjė duhet tė privatizohet, pėrveē qeverisė qė pretendon tė jetė progresive.
Pėr momentin kėshtu mjafton njė qasje konservative nėse ju mė pyesni mua. Duket se rritja e taksave dhe barra vetėm do tė thotė pėr ti dhėnė kėsaj qeveri ende qė tė ekzistoj. Vizioni, ekspertizė dhe zgjidhjet qė ata nuk duhet tė kenė atė. Dhe nė qoftė se ne si qytetarė, qė njėri-tjetrin tė merrni nė politikė (lokale) ėshtė shpesh
njė margjinė .
comments powered by Disqus