Gjendjen e demokracisė nė Kosovė
Mr.Ali Hertica Jo rrallė shoh njė studiues i cili paraqet rezultatet e punės sė tij jashtė kullės sė fildishtė, tė shkencės, tė detyruar pėr tė justifikuar. Relevanca e afateve kohore tė ēėshtjes sė pretenduar akademik .

Shkencėtarėt tė cilėt angazhohen me demokracinė sot, per tė shpėtuar tė paktėn kėtė pyetje tė ngutshme. Nuk ėshtė e vėshtirė njė letėr nė mėngjes, njė debat parlamentar ose njė parti familjare, ku (kriza), nuk ėshtė nė axhendėn politike, politikanė tė cilėt pėrbuzin zgjedhėsit e tyre. Jeni ne bilanc te ri te pushtetit nė parlamentin e Kosovės dhe qeveria e pakicės e parė qė nga viti s’mbahet mend ndryshimi i simptomit te kėsaj krize ose vetėm dritė nė fund tė tunelit . Ėshtė demokracia parlamentare nė njėzet e shekullit tė parė tė globalizimit si njė sistem politik. Nėse diēka ėshtė e diskutueshme nė ekipin tonė interdisiplinare e dhjetė shkencėtarėve politikė, historianė dhe filozofė tė cilėt kanė punuar nė tre vitet e fundit nė projektin e hulumtimit “repertorė tė Demokracisė” mbi idealet ndryshimin demokratik, praktikat dhe institucionet ,atėherė ajo ėshtė se “demokracia” ėshtė nga ekstrakt definicion dogmatik tė vėrtetave. Nė ēdo sistem tė zgjedhėsve dhe tė zgjedhurėve janė repertorė disa idealist demokratik dhe konform krah pėr krah , tensionet dhe dallimet nė mes tė repertorėve janė tė mbuluara zakonisht me mantelin ,,’e’ demokracisė.,, Vetėm kur kėto kontradikta janė bėrė eksplicite, nuk ėshtė njė krizė e demokracisė. Kjo ėshtė (latent) prania e repertorė tė tjerė nė tė njėjtėn kohė ofron njė zgjidhje tė parė tė reagimit dhe rregullime. Ndonjėherė duke kėrkuar pėr njė mėnyrė pėr tė dalė nga kriza fokusohet nė traditėn e vet kombėtare demokratike, por po aq shpesh, nevoja pėr pėrtėritje dhe njė pushim me kėtė traditė si justifikim pėr besimet e tjera tė praktikave demokratike.
Jo vetėm format konkrete tė demokracisė, por edhe idealet e mėdha duket se subjekt pėr tė ndryshuar. Njerėzit e ulur nė agora e polisi grek ende luan njė rol nė konceptimin tonė ideal i demokracisė. Ky idealizim ėshtė nė origjinėn fund tė shekullit tė nėntėmbėdhjetė, kur nuk ėshtė bėrė bujė pėr faktin se gratė e politikės nuk kishte nga vota e tyre tė etikės vet demokratik dhe se njerėzit kishin pėr tė provuar, sepse ata mund tė marrin pjesė nė pjesėn demokratike njė pasuri tė caktuar Vendimin. Nė greqisht termi “idiotes” referuar qytetarėve tė cilėt nuk janė nė zyra publike e mbushur dhe qėndruan larg nga asambleja. Analistėt pesimist me njė farė ekzagjerimi nė pėrfundimin se “idiotes” e sot janė ata qė tregojnė angazhimin politik. Ata flasin pėr njė “demokraci spektatorėve”, ku duan tė dėgjojnė zėrin e qytetarėve tė tyre, por gjithashtu tė doja tė mbajtur politikėn nė gjatėsinė e krahut. Pavarėsisht nga kjo, idealet e qytetarėve grekė deliberating votimi i tyre arrijnė rezultate tė menjėhershme nė vendimmarrjen politike, nė mėnyrė pėr tė ardhur nė tė gjithė Evropėn. Kohėt e fundit pėrsėri gjithashtu tė bashkėsive politike, tė cilat janė shumė tė mėdha pėr tė mbledhur nė njė katror qytetarėt tė marrin vendimet vetė. Njė tjetėr zhvillim i kohėve tė fundit ėshtė se partitė margjinale dhe amatoreske populiste nė shumicėn e rasteve janė tė zėvendėsohet ose tė bėhen pjesėmarrėse tė ashpra dhe tė plotė nė lojė politike – nė arenėn parlamentare dhe mė gjerė. Pyetjet e pėrjetshme nė lidhje populizmit dha atyre njė rėndėsi tė re: Sa kohė mund tė njė politikani nė politikėn e Prishtinės vetem si njė i huaj i besueshėm? Sa kohė ėshtė ideale populiste e njė vullneti popullor mishėruar nga udhėheqės politik qė tė bashkohen me nevojėn urgjente mėsipėrme tė qytetarėve pėr tė marrė pjesė nė politikė flasin veten? Nėse ėshtė e vėrtetė, siē ėshtė argumentuar mė lart, se “demokracia” ka krizat e veta krijuese dhe rregullisht ridefinon vetveten, e njėjta gjė ėshtė e vėrtetė pėr tė kundėrtėn: “anti-ose un-demokratike”. Ajo qė ėshtė e zhurmshme dhe shqetėsuse, tė cilat, shteti kishte pėr tė vepruar nė interes tė “demokracisė” ishte e vėshtirė nė vitet gjashtėdhjetė njė pishtari i demokracisė sė vėrtetė, qė durimi tė ishte edhe pėrtej dritaret e dyqaneve.
comments powered by Disqus